1398/6/5 4866

با توجه به روش‌های مختلف اندازه‌گیری علوفه مراتع و تعیین ظرفیت مراتع کشور، کارشناسان داخلی مراتع کشور را به چهار درجه به شرح زیر طبقه‌بندی نموده‌اند:

انواع مراتع ایران از نظر سطح پوشش گیاه


مراتع درجه یک یا خیلی خوب: مراتعی که بین ۷۵ تا ۱۰۰ درصد پوشش گیاهی داشته باشد و گیاهان تشکیل‌دهنده آن از انواع تیره‌های گیاهان گندمیان - حبوبات و یا از گونه‌های مرغوب مرتعی (گیاهانی که دارای رشد مناسب بوده و علوفه‌ی خشکی تا ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار از آن بدست بیاید) باشند و بارندگی‌ای بیش از ۵۰۰ میلیمتر در سال داشته باشند جزو مراتع درجه ۱ شناخته می‌شود. از جمله‌ی این مراتع می‌توان به سرشیو سقز، مراتع بین مریوان و سقز و مناطق مرزی آذربایجان اشاره نمود. حداکثر ظرفیت اینگونه مراتع برای مصارف دامی -چنانچه بصورت چرا و هم برداشت علوفه خشک از آن استفاده شود- شامل ۱ واحد دامی در هر هکتار برای کل سال تخمین زده می‌شود.

مراتع درجه دو یا خوب: این مراتع پوشش گیاهی‌ای بین ۵۱ تا ۷۵ درصد دارند. این پوشش از گیاهان تیره‌های گندمیان، حبوبات و سایر گیاهان تشکیل شده است. بارندگی آنها تا ۴۰۰ میلیمتر می‌رسد، تا ۴۵۰ کیلوگرم در هکتار علوفه‌ی خشک تولید می‌کنند و می‌توان در آنها گندم را به صورت دیم کاشت. در این مناطق به علت بی‌توجهی به ظرفیت مرتع معمولا فرسایش خاکی و افراط در چرا دیده می‌شود. مناطق غربی زاگرس، مراتع سلسله جبال البرز، آذربایجان به‌خصوص دامنه‌های سهند و سبلان، سمیرم فارس، خراسان و غیره مراتعی دارند که در این دسته قرار می‌گیرند. ظرفیت این مراتع می‌تواند تا ۰/۵ واحد دامی برای تمام طول سال باشد.

مراتع درجه سه یا متوسط: پوششی بین ۲۶ تا ۵۰ درصد دارند. سالیانه حدود ۳۰۰ میلیمتر در این مناطق باران می‌بارد و در طول سال بیش از ۳۵۰ کیلوگرم در هکتار امکان تولید علوفه‌ی خشک ندارند. گیاهان این مراتع از انواع مختلف گیاهان یک‌ساله و چند‌ساله تشکیل شده است. این مراتع بعضا در گرگان، مغان، اطراف قزوین، زنجان، میانه، دهلران، کرمانشاه و غیره پراکنده‌اند.

مراتع درجه چهار یا فقیر: درصد پوشش گیاهی این مراتع بین ۰ تا ۲۵ درصد می‌باشد. اکثر مناطق خشک کشور و زمین‌های اطراف روستاها در اصفهان، تهران، زاهدان، کاشان، شیراز، کرمان و غیره جزو این دسته قرار می‌گیرند. حداکثر ۲۵۰ کیلوگرم علوفه خشک در هکتار می‌توانند تولید کنند. ظرفیت درجه چهار یک واحد دامی در هر ۴ هکتار  برای ۱۰۰ روز فصل چرا می‌باشد.

شاید می‌بایست در این تقسیم‌بندی مراتع درجه ۵ را نیز افزود چرا که میزان قابل توجهی از مراتع فقیر کشور با چرای بی‌رویه و فرسایش خاک آسیب‌های بسیاری دیده‌اند. بسیاری از این مراتع را می‌توان با رسیدگی و برنامه‌های بلند مدت به مرتبه‌ی ماقبل خود ارتقا داد. از جمله این اقدامات جایگزینی تدریجی علوفه‌های نامرغوب یا سمی با ارقام مرغوب‌تر و مقاوم‌تر، کنترل چرای دام‌ها، برقراری توازن میان تعداد دام و ظرفیت مرتع و توزیع صحیح دام در مرتع هنگام چرا و مدیریت آبشخور دامها می‌باشد.

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

آغاز برداشت کنجد در آغاز برداشت کنجد در خُنجخُنج

برداشت ۶۵۰ کیلوگرم زعفران از مزارع کاشان

پیشگیری از جنگل‌ زدایی با نوآوری

توزیع بیش از ۴۱ هزار تن کود شیمیایی بین کشت و صنعت‌های خوزستان

کشت قراردادی گندم در ۱۵ هزار هکتار از اراضی بوشهر

برداشت ۶۴۰ تن چای ترش در سیستان و بلوچستان

برداشت زیتون در ۷۰ درصد از باغات گیلان

کشت زیتون مقاوم به کم‌آبی در پژوهشگاه ژنتیک

پیش بینی برداشت ۴۴ هزار تن ذرت علوفه‌ای از مزارع سمنان

افزایش ۲ برابری تولید زیتون

توسعه کشاورزی در اراضی شیب‌دار آری یا خیر؟

کشت فراسرزمینی؛ فرصت یا تهدید؟

۱۴۱ واحد گلخانه خانگی در منطقه سیستان احداث می‌شود

آغاز برداشت محصولات گلخانه ای در جنوب استان کرمان

تولید زعفران و اشتغال بیش از ۱۰ هزار نفر در تایباد

۶۲۹ هزار هکتار از اراضی خوزستان به زیر کشت پاییزه می‌رود

تولید کودهای زیستی برای ارتقای سطح عملکرد کشاورزی در کشور

ایجاد اشتغال 5 هزار نفری با تولید محصولات گلخانه ای

اجرای طرح جهش تولید در سطح ۳۵۰ هکتار از اراضی دیم لرستان

۲۵ هکتار به سطح گلخانه‌های همدان اضافه می‌شود

کشت ۲۱۰ هکتار کلزا در همدان

افزایش ۶۰ درصدی تولید محصولات علوفه‌ای در قائنات

تغییر الگوی کشت موجب بهره وری ۳۰۰۰ میلیارد تومانی اقتصاد خراسان شمالی می شود

بیش از ۱۶ هزار هکتار از اراضی خوزستان به زیرکشت چغندر پاییزه می‌رود

تعیین الگوی کشت در حوضه‌های آبی خوزستان

اگرونیک در شبکه های اجتماعی