1398/6/5 12811

با توجه به روش‌های مختلف اندازه‌گیری علوفه مراتع و تعیین ظرفیت مراتع کشور، کارشناسان داخلی مراتع کشور را به چهار درجه به شرح زیر طبقه‌بندی نموده‌اند:

انواع مراتع ایران از نظر سطح پوشش گیاه


مراتع درجه یک یا خیلی خوب: مراتعی که بین ۷۵ تا ۱۰۰ درصد پوشش گیاهی داشته باشد و گیاهان تشکیل‌دهنده آن از انواع تیره‌های گیاهان گندمیان - حبوبات و یا از گونه‌های مرغوب مرتعی (گیاهانی که دارای رشد مناسب بوده و علوفه‌ی خشکی تا ۵۰۰ کیلوگرم در هکتار از آن بدست بیاید) باشند و بارندگی‌ای بیش از ۵۰۰ میلیمتر در سال داشته باشند جزو مراتع درجه ۱ شناخته می‌شود. از جمله‌ی این مراتع می‌توان به سرشیو سقز، مراتع بین مریوان و سقز و مناطق مرزی آذربایجان اشاره نمود. حداکثر ظرفیت اینگونه مراتع برای مصارف دامی -چنانچه بصورت چرا و هم برداشت علوفه خشک از آن استفاده شود- شامل ۱ واحد دامی در هر هکتار برای کل سال تخمین زده می‌شود.

مراتع درجه دو یا خوب: این مراتع پوشش گیاهی‌ای بین ۵۱ تا ۷۵ درصد دارند. این پوشش از گیاهان تیره‌های گندمیان، حبوبات و سایر گیاهان تشکیل شده است. بارندگی آنها تا ۴۰۰ میلیمتر می‌رسد، تا ۴۵۰ کیلوگرم در هکتار علوفه‌ی خشک تولید می‌کنند و می‌توان در آنها گندم را به صورت دیم کاشت. در این مناطق به علت بی‌توجهی به ظرفیت مرتع معمولا فرسایش خاکی و افراط در چرا دیده می‌شود. مناطق غربی زاگرس، مراتع سلسله جبال البرز، آذربایجان به‌خصوص دامنه‌های سهند و سبلان، سمیرم فارس، خراسان و غیره مراتعی دارند که در این دسته قرار می‌گیرند. ظرفیت این مراتع می‌تواند تا ۰/۵ واحد دامی برای تمام طول سال باشد.

مراتع درجه سه یا متوسط: پوششی بین ۲۶ تا ۵۰ درصد دارند. سالیانه حدود ۳۰۰ میلیمتر در این مناطق باران می‌بارد و در طول سال بیش از ۳۵۰ کیلوگرم در هکتار امکان تولید علوفه‌ی خشک ندارند. گیاهان این مراتع از انواع مختلف گیاهان یک‌ساله و چند‌ساله تشکیل شده است. این مراتع بعضا در گرگان، مغان، اطراف قزوین، زنجان، میانه، دهلران، کرمانشاه و غیره پراکنده‌اند.

مراتع درجه چهار یا فقیر: درصد پوشش گیاهی این مراتع بین ۰ تا ۲۵ درصد می‌باشد. اکثر مناطق خشک کشور و زمین‌های اطراف روستاها در اصفهان، تهران، زاهدان، کاشان، شیراز، کرمان و غیره جزو این دسته قرار می‌گیرند. حداکثر ۲۵۰ کیلوگرم علوفه خشک در هکتار می‌توانند تولید کنند. ظرفیت درجه چهار یک واحد دامی در هر ۴ هکتار  برای ۱۰۰ روز فصل چرا می‌باشد.

شاید می‌بایست در این تقسیم‌بندی مراتع درجه ۵ را نیز افزود چرا که میزان قابل توجهی از مراتع فقیر کشور با چرای بی‌رویه و فرسایش خاک آسیب‌های بسیاری دیده‌اند. بسیاری از این مراتع را می‌توان با رسیدگی و برنامه‌های بلند مدت به مرتبه‌ی ماقبل خود ارتقا داد. از جمله این اقدامات جایگزینی تدریجی علوفه‌های نامرغوب یا سمی با ارقام مرغوب‌تر و مقاوم‌تر، کنترل چرای دام‌ها، برقراری توازن میان تعداد دام و ظرفیت مرتع و توزیع صحیح دام در مرتع هنگام چرا و مدیریت آبشخور دامها می‌باشد.

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

ارسال

پرطرفدارترین مطالب امروز

انواع مراتع ایران از نظر سطح پوشش گیاه
دگردیسی در حشرات و انواع لاروها
طبقه‌بندی علمی سبزیجات؛ کدام سبزی ها هم خانواده هستند؟
معرفی ذرت و انواع آن
نگاهی به درخت آزاد در جنگل های شمال
سایت جامع الگویی برای ترویج کشاورزی زیستی در 16 استان اجرایی می‌شود
انواع نخل زینتی
معرفی چند گونه گیاه شقایق
معرفی گیاه الفانت گراس یا علف فیل
تازه های اگرونیک

دانشگاه تهران در جمع ۳ مرکز دانشگاهی برتر دنیا در تولید علم حوزه کشاورزی محیط‌های کنترل‌شده

تاکنون بیش از ۴۵۰ گلخانه و باغ استان یزد شناسنامه‌دار شده‌اند

پیش‌بینی ۷‌ هزار میلیارد تومان اعتبار برای طرح آبیاری و زهکشی غرب و شمال‌غرب کشور

کسب درآمد با رام کردن تمشک‌های وحشی در گلستان

آموزش، زیربنای استفاده کشاورزان از سیستم‌های آبیاری نوین

برداشت برنج از ۵۵ درصد اراضی شالیکاری گیلان

آموزش و ترویج مهم‌ترین برنامه جهاد کشاورزی

کاهش اثرات تنش آبی در محصولات کشاورزی

خسارت ۲۵ درصدی علف‌های هرز به محصولات کشاورزی

پاییز امسال ۳۸ هزار هکتار از زمین های کشاورزی سیستان و بلوچستان به زیر کشت گندم می‌رود

کشاورزان در ساعات اوج گرما آبیاری نکنند

۴۰۲ هکتار گلرنگ در لرستان کشت شده است

امسال بیش از ۷۰ هزار تن پسته در رفسنجان برداشت می‌شود

دانه‌های روغنی کاملینا از کشاورزان خراسان شمالی خرید تضمینی می‌شود

مازاد تولید شالیکاران گلستانی خریداری می‌شود

تامین آب ۲۲ هزار هکتار زمین کشاورزی از طریق سدهای خراسان شمالی

کشاورزان از آتش زدن بقایای گیاهان خودداری کنند

تعجیل در برداشت برنج ممنوع

آسیای میانه و روسیه خریدار محصولات گلخانه‌ای هرمزگان

بررسی مستندی درباره فروچاله‌ها

تجهیز ۵۷ هزار هکتار از اراضی لرستان به سیستم آبیاری نوین

شناسایی ۴۷٠ گونه گیاهان دارویی در آذربایجان غربی

در پی ساماندهی فارغ‌التحصیلان جویای کارِ کشاورزی هستیم

پیش‎‌بینی برداشت ۵۰ هزار تن هلو از باغات چهارمحال و بختیاری

«کشاورزی حفاظتی » بهترین راه برای صرفه جویی آب و انرژی

اگرونیک در شبکه های اجتماعی