1398/5/22 19020

درخت زالزالک یا ولیک که مجموعا چندین گونه و واریته را شامل می‌شود گیاهانی هستند از خانواده‌ی رزاسه که برگ‌هایی دندانه‌دار، میوه‌هایی کوچک و گرد، شاخه‌هایی انبوه و خاردار و چوبی مقاوم دارند.

آشنایی با درخت زالزالک یا ولیک


Crataegus spp.
Crataegus arona L.
Hawthorn
Rosaceae

زالزالک ها درختچه‌هایی هستند با ارتفاع حدودی ۴ تا ۸ متر و از خانواده‌ی رزاسه و از جنس ولیک که اکثرا خارهایی کوتاه، برگ‌هایی کوچک دندانه‌دار و میوه‌هایی گرد و سیبی‌شکل با قطری حدود ۱ تا ۲ سانتیمتر به رنگ زرد یا سرخ و بعضا هم سیاه دارند. این گیاه در اروپا، آناتولی، خاورمیانه و از جمله در مناطق کوهستانی زاگرس و البرز ایران پراکنده می‌باشد. میوه‌های درخت مذکور که در فارسی به آن زالزالک گفته می‌شود در شمال گاها با نام سرخ‌ولیک در برخی مناطق کردزبان به عنوان گویش یا کویشک و در میان ترک‌زبانان با نام یمیشان شناخته می‌شود. خار دار بودن و پرپشتی شاخ‌وبرگ این درختان آنها را به گزینه‌ی مناسبی برای کشت در فضای سبز با مصارف زینتی و یا جهت ایجاد مانع و حصار سبز بدل ساخته است. در گذشته اروپائیان این درختان را حامل اصلی باکتری Erwinia تشخیص داده بودند که در گیاهان خانواده‌ی رزاسه شیوع زیادی داشت.
 


دستکم از میان گونه‌های درخت ولیک می‌توان به C. aronia که بیشتر به عنوان زالزالک شناخته می‌شود؛ C. astrosanguinea که در دره‌ی چالوس و ارسباران و کردستان پراکنده است و گاه تا ۱۲ متر مرتفع می‌باشد؛ C. meyeri که در تالش و ارسباران و زاگرس مشاهده شده و نهایتا تا ۴ متر رشد می‌کند؛ C. microphylla با پرکندگی در جنگلهای شمال و زاگرس؛ C. monogyna یا زالزالک پرپر که با گل‌های بهاره‌ی زیبایی که دارد کشت‌اش به عنوان درخت زینتی رایج است؛ C. pentagyna که در جنگل‌های شما می‌روید و خارهایی معدود دارد؛ C. pontica با شاخه‌هایی بدون خار و موارد دیگر اشاره کرد.
 


جنس ولیک یا زالزالک دارای گونه‌ها و ارقام بسیاری است که بعضا تفاوت‌های اندکی با هم دارند و در مناطق مختلف جغرافیایی ایران پراکنده‌اند. در اکثر واریته‌های این گیاه روی برگ‌ها تیره‌تر از سطح زیرین آن می‌باشد؛ گل‌آذین ها ۳ الی ۱۰ گل با دم‌گلی نسبتا بلند و هر گل ۱ تا ۵ خامه و پنج گلبرگ سفید تا صورتی دارد و طبیعتا میوه‌ها نیز بسته به گونه ۱ تا ۵ هسته خواهند داشت. پوست تنه و شاخه‌های این درختان در ابتدا به رنگ قهوه‌ای و با بریدگی‌های زیاد بوده اما بعدا صاف می‌شوند و به رنگ خاکستری تغییر رنگ می‌یابند. نام Crataegus به نظر می‌رسد از واژه‌ی یونانی Kratos به معنی محکم اقتباس شده است و اشاره به چوب سخت درخت زالزالک دارد که بعضا در ساخت اسلحه و یا تهیه سایر ابزارآلات چون چوب تبر کاربرد دارد.
 

 
میوه، برگ‌ها و گل‌های زالزالک دارای خواص دارویی می‌باشند. میوه‌های این گیاه که خوراکی هستند حاوی اسیدهای آلی، تانن‌ها، نوعی اسانس روغنی، پکتین، ویتامین سی و مجموعه‌ای از ویتامین‌های B هستند. این مواد تحت نظر پزشک جهت درمان ناراحتی‌های قلبی، میگرن، کم‌خوابی و تنظیم فشار خون مصرف می‌شوند. گل های زالزالک نیز جهت مصارف دارویی در اوایل گل‌دهی چیده و خشک می‌شوند. گفته شده این گل ها حاوی گلوکوزید، کریسترین، فلاون و برخی اسانس‌های روغنی می‌باشند و جهت تسکین بیماری‌های عصبی، درمان آرترواسکلروز و پایین آوردن فشار خون مورد استفاده قرار می‌گیرند.

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

پیش بینی تولید ۲۰ تن نگین زعفران در خراسان شمالی

اجرای ۱۱۳۰ هکتار سیستم آبیاری نوین در اراضی حوضه دریاچه ارومیه

زالزالک میوه‌ای به رنگ پاییز

تاثیر کشت مکانیزه کشاورزی در دوران خشکسالی

افزایش سطح گلخانه‌ها در چهارمحال و بختیاری به ۳۷ هکتار

پهپادها به کمک کشاورزان طارمی می‌آید

صادرات گردو با نفت برابری می‌کند

لزوم بهره‌گیری کشاورزان از تسهیلات آبیاری نوین

عوامل تأثیرگذار در کاهش کارایی سموم کشاورزی

احداث باغ میوه چگونه صورت می گیرد

فعالیت ۴۲ واحد گلخانه گل و گیاه زینتی در سطح استان همدان

برداشت بیش از ۶۵ هزار تن موز در سیستان و بلوچستان

نقش تکنیک‌های جدید در صنعت کشاورزی

مقابله با تغییرات آب‌وهوایی به کمک درختان پروبیوتیک‌دار

تولید بیش از ۱۱ میلیون تُن محصولات کشاورزی در فارس

بررسی نکات طلایی سربرداری شاخه های درختان میوه

برداشت بیش از ۸۰۰۰ تن لیمو ترش در سیستان و بلوچستان

مناسب ترین درخت گردو جهت پرورش در اردبیل

بهره‌برداری ۲۷ هزار طرح روستایی تا پایان امسال

آغاز برداشت انار از باغات کردستان

توسعه گلخانه‌ها با احداث روستا گلخانه در فارس

برداشت فلفل قرمز از سطح مزارع داورزن

برداشت بیش از ۵۰ هزار تن موز در سیستان و بلوچستان

عدم وجود محدودیت برای فروش خرما با قیمت بالاتر

آیا آب سبز راهگشای کمبود آب در بخش کشاورزی است؟

اگرونیک در شبکه های اجتماعی