1397/8/27 80

از گونه‌ گیاهی شال دم، انواع مختلف زیرگونه - واریته و اکوتیپ در کشورهای مدیترانه و خاور میانه تا مرکز آسیا حتی در اراضی هم سطح دریا و تا ارتفاعات زیاد رشد و نمو می‌کند.

گیاه شال دم و شال مرجی


شال دم (Stipa barbata Michx) یکی از علوفه‌های گرامینه ویژه‌ی نواحی استپی یا جلگه‌ای است که دارای رشد کپه‌ای و انبوه، ریشه های قوی و ساقه های راست و برگ های باریک و نسبتا راست می‌باشد و شاخ و برگ آن چندان خوشخوراک نیست. اصولا این گیاه را نمی‌توان یک نبات علوفه ای واقعی بشمار آورد ولی به عنوان تثبیت خاک می‌توان از آن استفاده نمود. در حقیقت گیاه گرامینه (تیره‌ی گندمیان) دائمی فوق در مساحت وسیعی از نواحی جلگه ای و نیم‌جلگه‌ای خاورمیانه رشد می‌کند و نه تنها چرا می‌شود بلکه در اثر چرای مفرط در حال از بین رفتن می باشد. امروزه می‌توان آنرا در پناهگاه دامنه‌های مخروبه یا در حاشیه جاده ها مشاهده نمود.

 

از گونه‌ی شال دم، انواع مختلف زیرگونه - واریته و اکوتیپ در کشورهای مدیترانه و خاور میانه تا مرکز آسیا حتی در اراضی هم سطح دریا و تا ارتفاعات زیاد رشد و نمو می‌کند. انهدام و ویرانی جنگل‌ها و خرابی مراتع طبیعی امکان رشد و توسعه‌ی آنرا در نواحی مرطوب فراهم نموده است. شال دم در تمام نقاط ایران باستثنای دشت خوزستان، ( از مناطق پست دشت‌های بلوچستان و نواحی خشک صحرائی مرکزی تا کناره‌های دریای مازندران یافت می‌شود.

 

شال دم Stipa barbata

 

شال دم (Stipa barbata) گونه‌ای است که دارای دامنه پراکندگی زیادی می‌باشد و با انواع خاک‌ها بجز خاک‌های شور  و شن‌های متحرک سازگاری دارد. بعضی اکوتیپ‌های آن ۱۰۰ میلیمتر بارندگی سالیانه و برخی دیگر بیش از ۱۰۰۰ میلیمتر بارندگی را تحمل می‌نمایند. بعضی در اراضی هم سطح دریا (مغان) و عده‌ای دیگر در ارتفاعات بیش از ۱۵۰۰ متر (زاگرس و البرز) و گاهی نیز ۴۰۰۰ متر در کوه‌های خشک جنوب شرقی رشد می‌کنند.

 

گونه‌ی شال مرجی (Stipa lagascae) دارای سطح انتشار محدودتر از شال دم است. این گیاه به ویژه با آب و هوای نیمه جلگه ای و کوهستانی سازگاری دارد. Stipa orientalis گونه ای است که کمتر در کوهستان‌ها عمل می‌آید و در شمال ایران متمرکز می‌باشد. در کناره‌های دریای خزر گونه های ویژه مدیترانه‌ای این گیاه مانند Stipa bromoides که خوش‌خوراک‌تر از سایر انواع فوق است یافت شده و در ارتفاعات ۲۰۰ تا ۲۰۰۰ متری دامنه های ملایم جنگلی به میزان فراوانی رشد و نمو می‌نماید.

 

 

انواع شال دم را می‌توان به خوبی در مناطق وسیع جلگه‌ای و نیم جلگه‌ای ایران واکاوی نمود و از آن در خاک‌های فقیر جهت جلوگیری از فرسایش استفاده کرد. متاسفانه بذر این گیاه به‌سهولت جوانه نمی‌زند؛ بعلاوه در برابر آبیاری تحمل ندارد و تکثیر آن به‌وسیله‌ی کلن خیلی مشکل می‌باشد. هنگام کاشت و یا بذر پاشی باید توجه داشت که ممکن است بذرها در سال دوم کشت جوانه بزنند.

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

هرس درختان برگریز ضرورتی ندارد!

ابداع ربات مزرعه دار مجهز به هوش مصنوعی

معرفی شاه بلوط هندی

ثبت جهانی انگور ملایر در فهرست میراث جهانی کشاورزی

به داد اراضی شمال برسید

برداشت 63 هزار هکتار از مزارع راتون مازندران

کاشت و مراقبت از گل میخک

توصیه به کشاورزان برای کشت چای ترش

پنبه و اهمیت زراعت آن در اقلیم‌های گرم

برگزاری امتحانات مهارت کشاورزی در شرق آسیا

پیشنهاد افزایش ۳۵درصدی قیمت خرید گندم

گیاه شال دم و شال مرجی

ماشین آلات ساختمانی و کشاورزی باید به روز شود

یک میلیون هکتار باغات کشور زیر سایبان می‌روند

زمین‌خواران مازندران را درسته می‌بلعند!

باورهای نادرست در مورد نحوه تشخیص قارچ های خوراکی و سمی

برداشت 5 هزار تن انار در سبزوار

رونمایی از تراکتور تمام و نیمه خودکار

ورود شرکت‌های دانش‌بنیان در تولید محصولات فناورانه

لزوم‌ پرداخت 25 درصد منابع بانکی به بخش کشاورزی

آشنایی با درخت توسکا و خواص دارویی آن

کشت کلزا در 3700 هکتار از زمین های کشاورزی شوش

مواد غذایی ارگانیک و کاهش خطر سرطان

عسل سمنان محصولی نزدیک به ارگانیک

اهمیت مزارع کوچک در تامین مواد غذایی جهان

اگرونیک در شبکه های اجتماعی