1396/2/12 2082

بخش عمده آب مصرف شده طی فرایند تولید، در محصول نهایی وجود فیزیکی ندارد، و در حقیقت بخش بسیار ناچیزی از آب مصرفی در پایان به عنوان آب واقعی در بافت محصول باقی خواهد ماند.

" آب مجازی " چیست ؟


 
آب مجازی» عبارت است از میزان آبی که برای تولید یک محصول در صنعت یا کشاورزی مصرف می‌شود. بحث «آب مجازی» توسط پژوهش‌گر بریتانیایی پرفسور جان انتونی آلن در دهه ۱۹۹۰ میلادی مطرح شد. از آن زمان تا کنون، پژوهش‌های او مورد توجه فراوان بخش‌های اقتصاد و سیاست قرار گرفته‌اند. به او در سال ۲۰۰۸ در همین رابطه جایزه معتبر آب استکهلم اهداء شد.
 
ایران در برنامه ششم توسعه قصد دارد به مفهوم آب مجازی توجه کند، در حالی که این مفهوم بیش از سه دهه است که در سیاست‌گذاری‌های کشورهای توسعه‌یافته مورد توجه قرار گرفته‌است. از مجموع آب‌های کره زمین تنها یک دهم درصد آن، آب شیرین و در دسترس انسان‌هاست. از کل آب‌هایی که سالانه در جهان مصرف می‌شوند، ۷۰ درصد در بخش کشاورزی، ۲۰ درصد در بخش صنعت و فقط ۱۰ درصد برای مصارف خانگی به‌کار می‌روند. بدین ترتیب، صرفه‌جویی در بخشی که کمترین سهم را دارد راه حل مناسبی برای حل مشکل کم‌آبی نیست.
 
به دلیل عدم توجه به این مفهوم در كشور ،با صادرات هندوانه هفت برابر ذخیره آب پشت سد کرخه، آب مجازی به خارج از کشور را صادر می‌کنیم.  برای تولید یک برگ کاغذ, 10 لیتر آب مصرف می‌شود و اگر بدون دلیل دو برگ کاغذ سفید را دور بیندازیم، در واقع ٢٠ لیتر آب هدر داده‌ایم. در هر یک فنجان قهوه، ۱۴۰ لیتر آب پنهان است. میانگین جهانی مصرف آب برای تولید یک کیلوگرم گوشت گاو ۱۵۴۰۰ لیتر، گوسفند ۱۰۴۰۰ لیتر، خوک ۶۰۰۰ لیتر و مرغ ۴۳۰۰ لیتر است. در طی سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۵ برای تولید گوشت گاو مصرف‌شده در سراسر جهان ۸۰۰ میلیارد متر مکعب آب مصرف شده است. برای کشت پنبه مورد نیاز یک تی‌شرت حداقل ۲۰۰۰ لیتر (بستگی به منطقه تولید) آب مصرف می‌ شود.
 
با توجه به منفی بودن بیلان آب سفره‌های زیرزمینی در بسیاری از نقاط کشور، بايد از کشت محصولات پرآب‌بر در بخش کشاورزی خودداری شود. ضمن اینکه براساس اصول آمایشی، تولیدات صنعتی نظیر فولاد به مناطقی منتقل شود که منابع آب کافی در اختیار دارند. ( مصرف سالانه آب براي فولاد مباركه أصفهان بالغ بر ٦٠ ميليون متر مكعب معادل يك سد است ) میانگین آب استفاده شده برای تولید هر کیلو هندوانه 300 لیتر است. این حجم آب در کشورهایی مصرف می‌شود که راندمان بخش کشاورزی در آنها بالاست. در خوشبینانه‌ترین حالت برای تولید هر کیلو هندوانه در ایران، 500 لیتر آب مصرف می‌کنیم.
 
طبق آمار وزارت جهاد کشاورزی، ایران با تولید سالانه بیش از 2 میلیون و 200 هزار تن هندوانه در رتبه چهارم جهان قرار دارد. این محصول در چهار فصل کشت و سالانه بیش از 100 هزار تن هندوانه به عراق، امارات متحده عربی و کویت صادر می‌شود. ما بر این باوريم که با صادرات 100 هزار تن هندوانه، سالانه بیش از 50 میلیارد متر مکعب آب به خارج از کشور صادر می‌شود. میانگین بارش‌ها به فرض در یزد از متوسط کشوری پایین‌تر بوده و 100 میلیمتر در سال است در مناطقي مثل یزد كه منطقه‌ای خشک به حساب می‌آید الان هندوانه کاشت ميشود. سیاست آب مجازی باید سرلوحه تصمیم‌سازی‌ها در هر ارگان قرار گیرد...
منبع
تابناک

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

لزوم ترویج روش مبارزه غیر شیمیایی و بدون مصرف سم به کشاورزان

سالانه ۲۰ میلیون تُن محصولات علوفه ای در کشور تولید می‌شود

نمایشگاه و جشنواره ارگانیک ایران تهران 98 دوازدهمین دوره

مسابقه دانشجویی با محوریت کشاورزی ارگانیک و شهری

برداشت ۴۸ تن شلتوک ارگانیک از روستاهای محدوده منطقه آزاد انزلی

پرورش بوقلمون ارگانیک در دانشگاه تبریز

"بیوره" چیست و چه عوارضی دارد؟

نود درصد زعفران جهان در ایران تولید می‌شود

پرورش کرم ابریشم در استان تهران احیا شد

طرح فراز؛ داربستی کردن باغهای انگور در ملایر

احداث اولین بازار بزرگ گل و گیاه در محدوده سرخه حصار

صادرات شلتوک خوزستان آزاد شد

قارچ شیتاکه (Shiitake) چیست

سرمازدگی پاییزه در کمین باغ‌ها و مزارع

تبدیل پسماند کشاورزی به علوفه؛ تجارتی جدید و سودآور

آشنایی با درخت زیبای نمدار یا تیلیا

مورینگا، گز روغن؛ معجزه طبیعت

آسیا و اقیانوسیه تحت تاثیر تغییرات اقلیم و ناامنی غذایی

سهم ایران از تجارت جهانی زعفران کمتر از ۱۰ درصد است

آغاز طرح پایش اراضی کشاورزی روستاهای ورامین

پیش‌بینی تولید ۴۰۰۰ تن عسل در همدان

برگزاری دومین کنفرانس بین‌المللی گل محمدی در آبان

نشست تخصصی گیاهان دارویی و قارچ‌های کوهی در کاشان

گوگل به هوش مصنوعی بو کشیدن یاد می‌دهد!

ارائه آموزش های نوین باغداری اولویت جهاد کشاورزی

اگرونیک در شبکه های اجتماعی