1397/1/30 2014

بیشینه‌ی محصولی که یک مزرعه‌ی گندم در شرایط بدون تنش می‌تواند تولید کند را پتانسیل تئوری عملکرد می‌نامند.

پتانسیل عملکرد گندم چقدر است


منظور از پتانسیل عملکرد، تولید محصول در شرایط بدون تنش است، یعنی مزرعه به‌ هیچ‌وجه با کمبود رطوبت و عناصر غذایی رویارو نشود، آفت‌ها و بیماری‌ها یا وجود نداشته و یا در کنترل کامل باشند، مزرعه دچار سرمازدگی، خوابیدگی و سایر عوارض نامطلوب نشود و محصول در محیط به‌طور کامل سازگار کشت شده باشد. بیشینه‌ی عملکردی که برمبنای تابش خورشیدی دریافت شده، به وسیله‌ی سایه‌انداز گیاهی (Crop canopy) و بازده تبدیل آن به انرژی بالقوه‌ی شیمیایی (ماده خشک) و شاخص تخصیص ماده‌ی خشک به دانه (شاخص برداشت) محاسبه و تعیین می‌شود را پتانسیل تئوری (نظری) عملکرد می‌نامند. فرمول این محاسبه ازین قرار است:  Y=Q×I×Ɛ×H

 

که در آن Q مقدار کل تابش خورشیدی موجود در طول فصل رشد؛ I جزئی از Q که به وسیله‌ی سایه‌انداز گیاهی دریافت می‌شود؛ Ɛ بازده کلی فتوسنتز گیاه زراعی (بازده تبدیل انرژی تابشی به ماده‌ی خشک گیاهی) و H شاخص برداشت، یعنی بخشی از ماده‌‌ی خشک تولیدی که به اندام‌های قابل برداشت (دانه‌ها) تخصیص می‌یابد، می‌باشد.

 

ارزیابی پتانسیل تئوری عملکرد گندم‌، کار چندان ساده‌ای نیست. واویلف (Vavilov) دانشمند روسی، در سال ۱۹۴۰ میلادی بیشینه‌ی ممکن عملکرد گندم را ۳.۵ تن در هکتار برآورد کرد، در حالی که اکنون میانگین عملکرد مزارع گندم در برخی کشورهای اروپای غربی نظیر انگلستان از دوبرابر آن رقم هم بیشتر است (۷.۶ تن در هکتار). امروزه فیزیولوژیست‌های غلات با استفاده از فرمول بالا عملکرد دانه‌ی ۲۰ تن در هکتار را به عنوان پتانسیل تئوری عملکرد گندم پیشنهاد می‌کنند. تاکنون نزدیک‌ترین رقم تولید گندم در هکتار به این برآورد ۱۵.۷ تن در هکتار از یک مزرعه‌ی پنج هکتاری در انگلستان به دست آمده است.

 

در آمریکا تاکنون بالاترین میزان تولید در هکتار، ۱۴.۱ تن در هکتار از یک سطح دو هکتاری در واشینگتن به‌دست آمده است. در ایران در سال ۱۳۷۰ گندمکار نمونه‌ای در استان آذربایجان شرقی از یک سطح ۶ هکتاری ۱۲.۸۳ تن در هکتار گندم برداشت کرد. در سال ۱۳۸۰ نیز گندمکار نمونه دیگری در استان فارس در یک مزرعه ۶هکتاری از هر هکتار ۱۲.۸۲ تن در هکتار گندم (رقم چمران) برداشت کرد.

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

ملخ های تهران مهاجم نیستند

کشاورزی هیدروپونیک نمی‌تواند ارگانیک باشد

طرح های توسعه گلخانه ای در دست اجرا است

هجوم پروانه‌های خانم قشنگ به مشهد

باغداران در مبارزه با آفات از روغن امولسیون استفاده نکنند

میزان صادرات و واردات برخی ارقام میوه در سال ۹۷

مردم به سمت کشت گلخانه ای سوق داده شوند

سوزنک گیاه عجیبی که بذر خود را در زمین می‌کارد

انواع سیستم ریشه ای گیاهان

صادرات 10 میلیون اصله درخت و گل تولیدی گیلان

خطر آتش سوزی مراتع را تهدید می‌کند

سوسک های سیاه مشکل بهداشتی و کشاورزی ندارند

مشکل وجود نیترات در سیب زمینی های تولید شده در ایران

فاصله ۲.۵ برابری قیمت گل از بازار تا گل فروشی‌ها!

برداشت ۲۸۰ تن گل محمدی در خراسان جنوبی

چهار مورد سم کشاورزی غیر مجاز اعلام شدند

آشنایی با انواع گیاه ختمی

وسایل نقلیه کشاورزی با احتیاط حرکت کنند

لشکر ملخ های مهاجم را بشناسیم

طومار شیخ بهایی قانون آبی منصفانه و عادلانه است

بیماری «فیتوفترا» در کمین سیب زمینی کاران گلستانی

ممنوعیت کشت سیب زمینی در سلسله

آگهی هایی که از تخریب محیط زیست می‌گویند

کاشت و عملیات زراعی یونجه

غذاهای "پروبیوتیک" چه فایده‌ای برای بدن دارند؟

اگرونیک در شبکه های اجتماعی