1397/1/30 14602

بیشینه‌ی محصولی که یک مزرعه‌ی گندم در شرایط بدون تنش می‌تواند تولید کند را پتانسیل تئوری عملکرد می‌نامند.

پتانسیل عملکرد گندم چقدر است


منظور از پتانسیل عملکرد، تولید محصول در شرایط بدون تنش است، یعنی مزرعه به‌ هیچ‌وجه با کمبود رطوبت و عناصر غذایی رویارو نشود، آفت‌ها و بیماری‌ها یا وجود نداشته و یا در کنترل کامل باشند، مزرعه دچار سرمازدگی، خوابیدگی و سایر عوارض نامطلوب نشود و محصول در محیط به‌طور کامل سازگار کشت شده باشد. بیشینه‌ی عملکردی که برمبنای تابش خورشیدی دریافت شده، به وسیله‌ی سایه‌انداز گیاهی (Crop canopy) و بازده تبدیل آن به انرژی بالقوه‌ی شیمیایی (ماده خشک) و شاخص تخصیص ماده‌ی خشک به دانه (شاخص برداشت) محاسبه و تعیین می‌شود را پتانسیل تئوری (نظری) عملکرد می‌نامند. فرمول این محاسبه ازین قرار است:  Y=Q×I×Ɛ×H

 

که در آن Q مقدار کل تابش خورشیدی موجود در طول فصل رشد؛ I جزئی از Q که به وسیله‌ی سایه‌انداز گیاهی دریافت می‌شود؛ Ɛ بازده کلی فتوسنتز گیاه زراعی (بازده تبدیل انرژی تابشی به ماده‌ی خشک گیاهی) و H شاخص برداشت، یعنی بخشی از ماده‌‌ی خشک تولیدی که به اندام‌های قابل برداشت (دانه‌ها) تخصیص می‌یابد، می‌باشد.

 

ارزیابی پتانسیل تئوری عملکرد گندم‌، کار چندان ساده‌ای نیست. واویلف (Vavilov) دانشمند روسی، در سال ۱۹۴۰ میلادی بیشینه‌ی ممکن عملکرد گندم را ۳.۵ تن در هکتار برآورد کرد، در حالی که اکنون میانگین عملکرد مزارع گندم در برخی کشورهای اروپای غربی نظیر انگلستان از دوبرابر آن رقم هم بیشتر است (۷.۶ تن در هکتار). امروزه فیزیولوژیست‌های غلات با استفاده از فرمول بالا عملکرد دانه‌ی ۲۰ تن در هکتار را به عنوان پتانسیل تئوری عملکرد گندم پیشنهاد می‌کنند. تاکنون نزدیک‌ترین رقم تولید گندم در هکتار به این برآورد ۱۵.۷ تن در هکتار از یک مزرعه‌ی پنج هکتاری در انگلستان به دست آمده است.

 

در آمریکا تاکنون بالاترین میزان تولید در هکتار، ۱۴.۱ تن در هکتار از یک سطح دو هکتاری در واشینگتن به‌دست آمده است. در ایران در سال ۱۳۷۰ گندمکار نمونه‌ای در استان آذربایجان شرقی از یک سطح ۶ هکتاری ۱۲.۸۳ تن در هکتار گندم برداشت کرد. در سال ۱۳۸۰ نیز گندمکار نمونه دیگری در استان فارس در یک مزرعه ۶هکتاری از هر هکتار ۱۲.۸۲ تن در هکتار گندم (رقم چمران) برداشت کرد.

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

دانشگاه تهران در جمع ۳ مرکز دانشگاهی برتر دنیا در تولید علم حوزه کشاورزی محیط‌های کنترل‌شده

تاکنون بیش از ۴۵۰ گلخانه و باغ استان یزد شناسنامه‌دار شده‌اند

پیش‌بینی ۷‌ هزار میلیارد تومان اعتبار برای طرح آبیاری و زهکشی غرب و شمال‌غرب کشور

کسب درآمد با رام کردن تمشک‌های وحشی در گلستان

آموزش، زیربنای استفاده کشاورزان از سیستم‌های آبیاری نوین

برداشت برنج از ۵۵ درصد اراضی شالیکاری گیلان

آموزش و ترویج مهم‌ترین برنامه جهاد کشاورزی

کاهش اثرات تنش آبی در محصولات کشاورزی

خسارت ۲۵ درصدی علف‌های هرز به محصولات کشاورزی

پاییز امسال ۳۸ هزار هکتار از زمین های کشاورزی سیستان و بلوچستان به زیر کشت گندم می‌رود

کشاورزان در ساعات اوج گرما آبیاری نکنند

۴۰۲ هکتار گلرنگ در لرستان کشت شده است

امسال بیش از ۷۰ هزار تن پسته در رفسنجان برداشت می‌شود

دانه‌های روغنی کاملینا از کشاورزان خراسان شمالی خرید تضمینی می‌شود

مازاد تولید شالیکاران گلستانی خریداری می‌شود

تامین آب ۲۲ هزار هکتار زمین کشاورزی از طریق سدهای خراسان شمالی

کشاورزان از آتش زدن بقایای گیاهان خودداری کنند

تعجیل در برداشت برنج ممنوع

آسیای میانه و روسیه خریدار محصولات گلخانه‌ای هرمزگان

بررسی مستندی درباره فروچاله‌ها

تجهیز ۵۷ هزار هکتار از اراضی لرستان به سیستم آبیاری نوین

شناسایی ۴۷٠ گونه گیاهان دارویی در آذربایجان غربی

در پی ساماندهی فارغ‌التحصیلان جویای کارِ کشاورزی هستیم

پیش‎‌بینی برداشت ۵۰ هزار تن هلو از باغات چهارمحال و بختیاری

«کشاورزی حفاظتی » بهترین راه برای صرفه جویی آب و انرژی

اگرونیک در شبکه های اجتماعی