1396/9/1 810

اقلیم کم‌نظیر حاشیه خزر در خلال حداقل سه دهه گذشته آماج تخریب پرشتابی قرار گرفته است. برای ارزیابی از شدت این تخریب نیازی به مراجعه به منابع نیست، تنها کافی است با نگاهی گذرا از این عرصه عبور کنیم.

مواجهه محیط زیست میانکاله با تهدیدی جدید


اقلیم کم‌نظیر حاشیه خزر در خلال حداقل سه‌دهه گذشته آماج تخریب پرشتابی قرار گرفته است. برای ارزیابی از شدت این تخریب نیازی به مراجعه به منابع نیست، تنها کافی است با نگاهی گذرا از این عرصه عبور کنیم. خبر تصمیم و اقدام وزارت نفت و موافقت سازمان حفاظت محیط‌ زیست برای احداث صنایع پتروشیمی در آخرین بقایای این خطه و به ‌طور خاص در اکوسیستم استثنائی میانکاله بهشهر و نیز شهرستان رودسر گیلان، دلسوزان بستر حیات کشور را نگران کرد. شبه‌جزیره میانکاله یکی از مهم‌ترین مناطق حفاظت‌شده در شمال ایران است. هر‌ساله بیش از صدها ‌هزار پرنده مهاجر وارد این منطقه حفاظت‌شده می‌شوند. این منطقه به‌عنوان یکی از ذخیره‌گاه‌های زیست‌کره (یونسکو) در سواحل جنوبی دریای خزر واقع شده است. حدود ٥٠ سال پیش این منطقه از ایران «منطقه حفاظت‌شده» تعیین شد و هم‌اکنون با عناوین مختلف دیگری مانند پناهگاه حیات وحش و تالاب بین‌المللی میانکاله نیز در بین مردم شناخته شده است. همچنین مجموعه تالاب‌های میانکاله، خلیج گرگان و لپوی زاغمرز به دلیل تنوع کم‌نظیر اکوسیستم‌هایی که در‌برگیرنده ۹ تیپ از ۴۲ تیپ تالاب شناخته‌شده جهان است و دارا‌بودن معیارهای حائز اهمیت کنوانسیون تالاب‌های بین‌‌المللی در سال ۱۳۵۴ در زمره اولین دسته از تالاب‌هایی بوده که در فهرست کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است.

 

در مجموع ۲۰۷ گونه گیاهی در پناهگاه حیات وحش میانکاله شناسایی شده است. بقایایی از پستانداران کم‌نظیر در این زیستگاه هنوز بوده و نیمی از برداشت خاویار از آب‌های این ناحیه صور می‌گیرد. در سال ١٣٨٥ رئیس دولت نهم و پس از اینکه در سفر به مشهد و در خلال سخنانش از محدودیت‌های زیست‌محیطی در برابر برنامه‌های توسعه‌ای گلایه داشتند، به استان گیلان مسافرت کرد. در خلال این سفر استانی، نامه مشترکی از استانداران حاشیه خزر مبنی بر ضرورت توسعه صنایع پتروشیمی به ایشان تقدیم شد. متعاقبا احمدی‌نژاد دستور تخریب ٣٠٠ هکتار از جنگل‌های کم‌نظیر لاکان را در استان گیلان صادر کرد. البته مقاومت ستودنی رئیس سازمان جنگل‌های گیلان (که به برکناری او منجر شد) و موج گسترده مخالفت در فضای رسانه‌ای منجر به توقف موقت این برنامه شد. رئیس دولت نهم البته نه‌تنها ادعای «دولت محیط‌زیست» را نداشت؛ بلکه صراحتا حفظ آن را مغایر برنامه‌های موسوم به توسعه می‌دانست؛ اما اینک در شرایطی که تأکید دکتر روحانی بر «دولت محیط‌زیست‌ محور» بودن هنوز در اذهان پژواک دارد، چنین تصمیماتی متناقض به نظر می‌رسد.
 
آیا دولتی که همواره بر توسعه پایدار تأکید دارد، از نظر فنی می‌تواند به بهانه اشتغال‌زایی هر برنامه‌ای را توسعه بنامد، پرسشی است که باید به آن پاسخ داد. وزیر نفت با توجه به عهده‌دار بودن مدیریت‌های کلان به‌عنوان یک مدیر تکنوکرات پایبند به منافع ملی شناخته می‌شود. اگر اقدام شتاب‌زده برای تأسیس این واحدهای صنعتی و قطعا آلاینده بر سیمای مجروح این خطه آسیب‌های جبران‌ناپذیرتری وارد کند، چه‌بسا برای کارنامه قابل احترام زنگنه، یک نمره منفی باشد. بدون‌ تردید مبادرت به چنین برنامه‌های چالش‌برانگیزی مستلزم تبادل و مذاکرات تخصصی و فنی تمامی صاحب‌نظران در کشور است.
 
این نتیجه‌ای نیست که تنها از گذر چند جلسه رسمی بین دو سازمان و وزارتخانه به دست‌ آید. مردم کشورمان و به‌ویژه کنشگران بومی این مناطق نیز حق دارند از نتیجه این بررسی‌ها آگاه شوند. مردمی که امیدواریم مانند اهالی دشتستان استان بوشهر از رونق کوتاه‌مدت خود چشم پوشیده و احداث صنایع پتروشیمی را منوط به مطالعات جامع زیست‌محیطی و منابع کنند. آنهایی که در ترافیک‌های کور تنها به انتظار پلیس راهنما ننشسته و خود در کاهش بحران به کمک و مشارکت می‌آیند.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

تهیه پروتئین از ضایعات هسته پرتقال

نحوه صحیح شستن و ضدعفونی کردن میوه‌ها و سبزیجات

سماق گیاهی ضد درد و اضطراب

کدو تخم کاغذی و خواص درمانی آن

ایران در جایگاه ششم تولید قارچ در دنیا

توصیه به کشاورزان برای مقابله با آفت بذر کلزا

انجام نشاء مکانیزه در ۸۰ درصد از شالیزارهای گیلان

صادرات حنای ارگانیک دلگان به فرانسه

آب بشقابی، گونه گیاهی در حال انقراض

چه زمانی برای مبارزه با آفت ملخ مناسب‌تر است؟

راه اندازی واحد پرورش ریزجلبک در حاشیه دریاچه ارومیه

کتاب «هیدروپونیک» تالیف جی، بنتون جونز به چاپ سوم رسید

تولید ۱۰۶ محصول سالم توسط زنان روستایی

«خلر» (سنگینک) و تاثیر آن بر عملکرد سیستم زراعی

وجود ۱۰ هزار هکتار اراضی قابل واگذاری به متقاضیان کشت دیم گیاهان دارویی

اجرای طرح توانمندسازی زنان در زنجیره ارزش غذایی گیاهان در آذربایجان شرقی

هجوم ملخ‌های محلی به جیرفت

کاسنی پاکوتاه؛ دختری از  خانواده آفتابی‌ها

برنج کاران فاصله اجتماعی را جدی بگیرند

بارش های مناسب مانع از نوبت‌‌بندی آب کشاورزی شد

خریداری ١٤٢ هزارتن گندم از کشاورزان

مشاهده زمین های کشاورزی از فضا

شالیکاران به توصیه های بهداشتی توجه کنند

آغاز برداشت گل محمدی در سیستان و بلوچستان

آغاز فصل پرورش کرم ابریشم در گلستان

اگرونیک در شبکه های اجتماعی