1398/5/12 3616

در صورت عدم کوددهی مناسب و یا کاشته شدن متراکم غلات، این گیاهان در مزرعه هنگام وزش باد و یا بارندگی نسبتا شدید به آسانی می‌خوابند. خوابیدن غلات می‌تواند میزان محصول برداشت شده را به شدت کاهش دهد.

عارضه‌ی خوابیدن ساقه غلات


به خارج شدن غیرقابل برگشت گیاهان زراعی از حالت عمودی خوابیدن گیاه یا ورس گفته می‌شود. با اینکه باد عموما عامل خوابیدن غلات شناخته می‌شود اما عوامل دیگری چون وزن و ارتفاع گیاه، میزان استقامت ساقه و یا مقدار باران همراه باد نیز در بروز این پدیده موثر هستند. میزان زیاد کودهای ازته از جمله عمده‌ترین عوامل خوابیدن غلات می‌باشد چرا که ازت درحالی که رشد طولی گیاه و وزن آنرا زیاد می‌کند، از ضخامت ساقه‌ و قطر دیواره‌ی آن را می‌کاهد. اثر دیگر کودهای نیتراته، افزایش پنجه‌ یا پاجوش های گیاهان می‌باشد که در ضعیف‌تر شدن گیاه اصلی و خوابیدن آن موثر هستند. عامل دیگر موثر در خوابیدن غلات بالا بودن تراکم کشت می‌باشد؛ هرچه تراکم محصول در واحد سطح بیشتر باشد احتمال خوابیدن آنها نیز بیشتر خواهد بود چرا که ساقه‌ها پرآب‌تر و ترد‌تر خواهند بود.
 
خوابیدن ساقه‌ ی گندم و سایر غلات جلوی حرکت آب و مواد غذایی را به دانه‌ها گرفته و موجب کاهش قابل توجه محصول می‌شود. خوابیدن غلات روی هم جلوی دریافت نور خورشید توسط برگ‌های گیاهان را نیز گرفته و تهویه مزرعه را کاهش می‌دهد و می‌تواند موجب ازدیاد بیماری‌ها گردد. در یک مزرعه ابتدا چند بوته می‌خوابند و افتادن وزن آنها روی بوته‌های دیگر موجب افزایش وزن آنها شده و موجب سرایت این عارضه به بخش‌های دیگر مزرعه می‌شود. برای اندازه‌گیری مقاومت ساقه ی گیاه در مقابل خوابیدن، ۵ سانتیمتر از میان‌گره سوم را به صورت افقی روی یک پایه می‌گذارند و ریسمانی را وسط آن متصل می‌کنند. با اضافه کردن وزنه‌هایی در انتهای ریسمان تازمانی که ساقه بشکند مقاومت ساقه را اندازه‌گیری می‌نمایند.
 
      اثر کود ازتی در بعضی خواص برنج و خوابیدن آنها
مشخصات گیاهی و واحد آن کود ازتی (کیلوگرم در هکتار)
۰ ۳۸ ۵۷ ۶۶ ۹۵
     طول گیاه (میلیمتر) ۹۹۵ ۱.۳۵ ۱۰۴۵ ۱۰۸۱ ۱۰۸۶
     تعداد پنجه در بوته ۱۴.۸ ۱۴.۴ ۱۶.۵ ۱۷.۲ ۱۷.۸
     قطر ساقه (میلیمتر) ۳.۸ ۳.۴ ۳.۴ ۳.۴ ۳.۳
     ضخامت دیواره (میلیمتر) ۱.۸ ۱.۶ ۱.۵ ۱.۴ ۱.۴
     نیروی شکننده (گرم) ۱۵۶ ۱۴۲ ۱۳۶ ۱۲۴ ۱۱۸
     خوابیدن (درصد) - - ۶۰ ۹۰ ۹۰
 
برای جلوگیری از خوابیدن غلات معمولا سه روش متفاوت پیشنهاد می‌شود. یکی کشت ارقام و هیبریدهایی از غلات است که ساقه‌های قطورتر، کوتاه‌تر و لذا مقاوم‌تری دارند. این روش تا حدی موثر است اما به‌هر حال هیبریدهایی که کاملا در مقابل این عارضه مقاوم باشند هنوز به دست نیامده‌اند. راه‌حل دوم مصرف هورمون‌هایی است که جلوی رشد بی‌رویه‌ی ساقه را می‌گیرند و موجب کوتاه‌تر شدن آن می‌شوند. نکته‌ی منفی استفاده از این هورمون‌ها آنست که تا حدودی موجب کاهش محصول نیز می‌شوند؛ و نهایتا راه‌حل در دسترس‌تر تاخیر در مصرف کودهای ازته می‌باشد. در این صورت کوددهی اصلی در موقع ظهور خوشه‌ها صورت می‌گیرد.
 

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

پیش بینی برداشت ۱۷۰ تن توت فرنگی در رودبار

راهکار جهاد کشاورزی برای جلوگیری از سرمازدگی باغات گردو

دستیابی به نتایج خوب در زمینه پرورش گیاهان دارویی در استان مازندران

افزایش ۷ برابری مصرف کودهای فسفاته و پتاسه در کشور

پیش‌بینی برداشت ۷۰۰ تن گل‌محمدی در همدان

تولید سیستم آبیاری هوشمند برای حل مشکلات حوزه کشاورزی

نشاء مکانیزه برنج در ۴۵ درصد از شالیزارهای گیلان

توسعه سیستم های کشاورزی با تاکید بر نظام دانش و اطلاعات کشاورزی

"مزرعه زعفران شاهرود" مزرعه نوآور کشوری شد

آغاز برداشت زردآلو در سیستان و بلوچستان

راه‌اندازی بزرگترین نهالستان کشور در کشت و صنعت مغان

سیب پاک بدون باقیمانده سم و کود در مقیاس انبوه تولید شد

احداث ۵ شهرک گلخانه‌ای در گیلان

توسعه حوزه بذر و نهال با ایده‌های نوآورانه

توزیع نهال رایگان جهت اجرای پروژه‌های احیایی در جنوب کرمان

کشت مکانیزه ۱۰۰ درصد مزارع ذرت علوفه‌ای در تایباد

افتتاح و بهره برداری ۲ واحد فرآوری سیب زمینی در همدان

60 درصد کشت برنج مازندران به شکل مکانیزه است

آغاز برداشت مزارع گندم و کلزا در جیرفت

افزایش تولید و فروش بهار نارنج در گیلان

پیش بینی حدود ۲۰۰۰ تن تولید کلزا در خراسان شمالی

صرفه‌جویی ۱۰ میلیون مترمکعبی آب در کشاورزی یزد

گسترش کشت‌های گلخانه‌ای در نهاوند برای مقابله با خشک‌سالی

توسعه کشت گیاهان دارویی در خراسان شمالی با توزیع نهاده های ارزان قیمت

برآورد کشت ۲۶ هزار هکتار ذرت‌دانه‌ای در کرمانشاه

اگرونیک در شبکه های اجتماعی