1398/5/12 738

در صورت عدم کوددهی مناسب و یا کاشته شدن متراکم غلات، این گیاهان در مزرعه هنگام وزش باد و یا بارندگی نسبتا شدید به آسانی می‌خوابند. خوابیدن غلات می‌تواند میزان محصول برداشت شده را به شدت کاهش دهد.

عارضه‌ی خوابیدن ساقه غلات


به خارج شدن غیرقابل برگشت گیاهان زراعی از حالت عمودی خوابیدن گیاه یا ورس گفته می‌شود. با اینکه باد عموما عامل خوابیدن غلات شناخته می‌شود اما عوامل دیگری چون وزن و ارتفاع گیاه، میزان استقامت ساقه و یا مقدار باران همراه باد نیز در بروز این پدیده موثر هستند. میزان زیاد کودهای ازته از جمله عمده‌ترین عوامل خوابیدن غلات می‌باشد چرا که ازت درحالی که رشد طولی گیاه و وزن آنرا زیاد می‌کند، از ضخامت ساقه‌ و قطر دیواره‌ی آن را می‌کاهد. اثر دیگر کودهای نیتراته، افزایش پنجه‌ یا پاجوش های گیاهان می‌باشد که در ضعیف‌تر شدن گیاه اصلی و خوابیدن آن موثر هستند. عامل دیگر موثر در خوابیدن غلات بالا بودن تراکم کشت می‌باشد؛ هرچه تراکم محصول در واحد سطح بیشتر باشد احتمال خوابیدن آنها نیز بیشتر خواهد بود چرا که ساقه‌ها پرآب‌تر و ترد‌تر خواهند بود.
 
خوابیدن ساقه‌ ی گندم و سایر غلات جلوی حرکت آب و مواد غذایی را به دانه‌ها گرفته و موجب کاهش قابل توجه محصول می‌شود. خوابیدن غلات روی هم جلوی دریافت نور خورشید توسط برگ‌های گیاهان را نیز گرفته و تهویه مزرعه را کاهش می‌دهد و می‌تواند موجب ازدیاد بیماری‌ها گردد. در یک مزرعه ابتدا چند بوته می‌خوابند و افتادن وزن آنها روی بوته‌های دیگر موجب افزایش وزن آنها شده و موجب سرایت این عارضه به بخش‌های دیگر مزرعه می‌شود. برای اندازه‌گیری مقاومت ساقه ی گیاه در مقابل خوابیدن، ۵ سانتیمتر از میان‌گره سوم را به صورت افقی روی یک پایه می‌گذارند و ریسمانی را وسط آن متصل می‌کنند. با اضافه کردن وزنه‌هایی در انتهای ریسمان تازمانی که ساقه بشکند مقاومت ساقه را اندازه‌گیری می‌نمایند.
 
      اثر کود ازتی در بعضی خواص برنج و خوابیدن آنها
مشخصات گیاهی و واحد آن کود ازتی (کیلوگرم در هکتار)
۰ ۳۸ ۵۷ ۶۶ ۹۵
     طول گیاه (میلیمتر) ۹۹۵ ۱.۳۵ ۱۰۴۵ ۱۰۸۱ ۱۰۸۶
     تعداد پنجه در بوته ۱۴.۸ ۱۴.۴ ۱۶.۵ ۱۷.۲ ۱۷.۸
     قطر ساقه (میلیمتر) ۳.۸ ۳.۴ ۳.۴ ۳.۴ ۳.۳
     ضخامت دیواره (میلیمتر) ۱.۸ ۱.۶ ۱.۵ ۱.۴ ۱.۴
     نیروی شکننده (گرم) ۱۵۶ ۱۴۲ ۱۳۶ ۱۲۴ ۱۱۸
     خوابیدن (درصد) - - ۶۰ ۹۰ ۹۰
 
برای جلوگیری از خوابیدن غلات معمولا سه روش متفاوت پیشنهاد می‌شود. یکی کشت ارقام و هیبریدهایی از غلات است که ساقه‌های قطورتر، کوتاه‌تر و لذا مقاوم‌تری دارند. این روش تا حدی موثر است اما به‌هر حال هیبریدهایی که کاملا در مقابل این عارضه مقاوم باشند هنوز به دست نیامده‌اند. راه‌حل دوم مصرف هورمون‌هایی است که جلوی رشد بی‌رویه‌ی ساقه را می‌گیرند و موجب کوتاه‌تر شدن آن می‌شوند. نکته‌ی منفی استفاده از این هورمون‌ها آنست که تا حدودی موجب کاهش محصول نیز می‌شوند؛ و نهایتا راه‌حل در دسترس‌تر تاخیر در مصرف کودهای ازته می‌باشد. در این صورت کوددهی اصلی در موقع ظهور خوشه‌ها صورت می‌گیرد.
 

مقاله اختصاصی گروه تدوین محتوای اگرونیک 
استفاده از این مطلب و انتشار آن، با ذکر نام اگرونیک  و درج لینک www.agronic.ir بلامانع می باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

یکسال در میان کلزا و گندم بکارید

حذف آفات باغات با فرومون‌های جنسی حشرات

ردیابی ویروس‌ها و سالم‌سازی پایه و ارقام زردآلو

لایروبی انهار نخلستان‌های شادگان

کارلا یا خربزه تلخ؛ گیاه ضد دیابت

سایه سنگین «سوسک حنایی» بر نخلستان‌های جنوب کرمان

آفت زدایی بیش از ۱۸ هزار هکتار از مزارع غلات ارومیه علیه سن گندم

بایدها و نبایدهای استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها در کشاورزی

کارگاه آموزشی باغ انگور

احداث نخستین نهالستان مدرن تولید توت نوغان کشور در قائم‌شهر

از کشت گلخانه‌ای بدون خاک چه می‌دانید؟

محصولات ارگانیک را چگونه بشناسیم

وبینار آشنایی با بیوتکنولوژی کشاورزی برگزار می‌شود

افتتاح ۲۵۲ پروژه به مناسبت هفته جهادکشاورزی

پسیل پسته و راه‌های مقابله با آن

۹۰ هزار هکتار از اراضی و باغات استان کرمان مجهز به سیستم آبیاری نوین و تحت فشار

روز جهانی محیط‌زیست ۲۰۲۰ در سایه کرونا

تهیه پروتئین از ضایعات هسته پرتقال

نحوه صحیح شستن و ضدعفونی کردن میوه‌ها و سبزیجات

سماق گیاهی ضد درد و اضطراب

کدو تخم کاغذی و خواص درمانی آن

ایران در جایگاه ششم تولید قارچ در دنیا

توصیه به کشاورزان برای مقابله با آفت بذر کلزا

انجام نشاء مکانیزه در ۸۰ درصد از شالیزارهای گیلان

صادرات حنای ارگانیک دلگان به فرانسه

اگرونیک در شبکه های اجتماعی