1395/11/26 2180

شرحی کوتاه بر کشاورزی ارگانیک (organic)

تعریفی بر کشاورزی ارگانیک

امروزه مصرف زیاد سم و کودهای شیمیایی در محصولات کشاورزی در تمامی جهان و بخصوص در ایران یک معضل عمده بهداشتی می باشد. در حال حاضر در کشور ما سرانه مصرف سم در محصولات کشاورزی به ازای هر نفر  400 گرم و همچنین میزان مصرف کود شیمیایی از  2.5 به 3.5 میلیون تن در  10 سال گذشته افزایش داشته است. در کشاورزی متعارف از بیش از 300 نوع ترکیب شیمیایی خطرناک نظیر آفت کش ها،  علف کش ها و کودهای شیمیایی بمنظور کنترل آفات و حشرات و حاصلخیز سازی خاک استفاده می گردد که بقایای این مواد علاوه بر آلوده کردن آبهای زیر زمینی و هوا، جذب گیاهان و درختان شده و بخشی از آن در محصولات کشاورزی بعنوان نمونه میوه ها و سبزی ها رسوب کرده و در طی مصرف به بدن انسان منتقل خواهد کرد.
 
متاسفانه آبهای آلوده شده با این نوع مواد به مصرف انسان رسیده و عوارض ناشی از آنها را تشدید می کند. باقیمانده سموم و مواد شیمیایى در محصولات کشاورزی در ایجاد بیمارى های دستگاه گوارش، سیستم ایمنی، غدد داخلی، سیستم عصبی و سرطان زایی در ارگانهای بدن، ناهنجاری های مادر زادی در نوزادان، تولد نوزاد کم وزن، سقط جنین، بلوغ زودرس و کاهش تعداد اسپرم نقش اساسى دارد. تحقیقات انجام گرفته در مورد اثرات سوء این مواد حاکی از آنست که 60% سموم دفع آفات، 90% قارچ کش ها و 30% حشره کش ها سرطان زا هستند.

برای تولید محصولات سالم و پاک و درنتیجه انسانهایی سالم و با نشاط،  هیچ راهی جز کشاورزی ارگانیک نداریم کشاورزی ارگانیک یعنی استفاده از اطلاعات سنتی و علمی برای کاهش استفاده از سموم و مواد شیمیایی در تولید محصولات کشاورزی و دامی. استفاده از فرآورده های گیاهی ارگانیک رابطه تنگاتنگ با سلامت افراد جامعه دارد.

در کشاورزی ارگانیک که اساس آن بر مدیریت صحیح خاک و محیط رشد گیاه و درخت استوار است، به گونه ای عمل می شود که در تغذیه گیاهان و درختان، تعادل بین عناصر مورد نیاز در خاک به هم نخورد و در هنگام رشد نیز، نیازی به استفاده از سموم و آفت کش ها نباشد. در این نوع کشاورزی در تغذیه خاک کشاورزی، به جای استفاده از کود شیمیائی، از کودهای طبیعی نظیر خاک برگ، جلبک و کودهای حیوانی و بیولوژیک استفاده می شود. در صورت نیاز به مبارزه با آفت ها نیز به جای کاربرد سموم و آفت کشهای شیمیائی، از شیوه های بیولوژیک همچون زنبورها و باکتریها و یا از ارقام مقاوم به آفتها در کشت و زرع، بهره برداری می شود و در این نوع کشاورزی از دانه های اصلاح شده ژنتیکی و در معرض تابش اشعه قرار گرفته استفاده نمی شود. به این ترتیب محصول نهائی که به دست مصرف کننده می رسد، عاری از باقیمانده های سمی و شیمیائی و مواد نگهدارنده  خواهد بود.

برای تولید محصول ارگانیک خاک کشاورزی به آزمایشگاه‌های مرجع ارسال می شود و لازمه سلامت خاک این است که 3 سال بر اساس استانداردها، باقیمانده سم و کود در آن وجود نداشته باشد. برای تولید محصولات مختلف ارگانیک، ابتدا بایستی باقیمانده سموم و کودهای شیمیایی مصرف شده از بین بروند که زمان از بین رفتن این باقیمانده ها برای محصولات زراعی، باغی، دام و طیور و زنبور عسل طبق استانداردهای جهانی متفاوت است. همچنین با بهبود جانوران مفید خاک و تخمیر مواد آلی، بافت خاک بهبود یافته و باروری خاک افزایش می یابد و میزان مواد مغذی بیشتری به خاک داده می شود.

برای باروری خاک در کشاورزی ارگانیک از کمپوست، کودهای حیوانی و کودهای آلی استفاده می گردد. در این کشاورزی زمین دچار کمترین دستکاری مثل شخم زدن می شود و از کودهای بیولوژیکی، تناوب کشت مناسب، گیاهان پوششی و ... استفاده می شود. به همین دلیل فرسایش خاک کم و تنوع زیستی خاک افزایش می یابد. برای تولید کودهای شیمیایی باید از منابع تجدید نشدنی مانند نفت استفاده کرد و در کشاورزی ارگانیک از این مواد استفاده نمی گردد. همچنین کشاورزی ارگانیک از اثرات گلخانه ای می کاهد زیرا خیلی از فعالیتهای انجام شده در کشاورزی ارگانیک مانند حداقل شخم،  استفاده از گیاهان تثبیت کننده نیتروژن، باز گرداندن ضایعات کشاورزی به خاک، استفاده از گیاهان پوششی باعث افزایش بازگشت کربن به خاک گشته و حفظ و ذخیره سازی کربن  را باعث می گردد. با توجه به اینکه در کشاورزی ارگانیک از کودها و سموم شیمیایی استفاده نمی گردد به همین دلیل نیز آلودگی آب با این مواد را نخواهیم داشت.
 
کشاورزی ارگانیک با اکولوژی هماهنگ است و باعث تثبیت بافت خاک، حفظ چرخه آب، چرخه کربن، چرخه مواد غذایی و آلودگی کمتر زمین و آب شرب است. کشاورزی ارگانیک هم در حفظ تنوع زیستی کمک زیادی می کند و هم از تنوع زیستی استفاده می کند. در سطوح اکوسیستم حفظ منابع طبیعی در مناطق کشاورزی ارگانیک و فقدان مواد شیمیایی باعث حفظ حیات و حش می گردد. استفاده از فرآوده های اصلاح شده ژنتیکی (تراریخته) در کشاورزی ارگانیک جایز نیست. زیرا اثرات فرآورده های اصلاح شده ژنتیکی هنوز بخوبی شناخته نشده اند و گیاهان تراریخته ژنتیکی خطرات بسیاری را برای محیط زیست به همراه دارند.

مزایای اقتصادی تولید محصولات ارگانیك
با توجه به تقاضاى روز افزون براى مصرف محصولات كشاورزى ارگانیك، با رعایت استانداردها و به شرط این كه سموم، مواد شیمیایى و افزودنى محصولات را كاهش دهیم، مى توانیم صادرات محصولات كشاورزى ارگانیک به سایر كشورها داشته باشیم. ارزش بازاری محصولات کشاورزی ارگانیک در دنیا، نسبت به محصولات معمولی 7/1 تا 4 برابر است، بنابراین اگر کشاورزان ایرانی بتوانند محصول ارگانیک تولید و صادر کنند، ارزش صادرات کشاورزی نیز 2 تا 4 برابر خواهد شد. با تولید و صادرات محصولات ارگانیك ارزش افزوده محصولات كشاورزى چهار برابر مى شود. در حال حاضر كشور آمریكا، اروپا و خاور دور بزرگترین مصرف كننده محصولات ارگانیك دنیا هستند. بازار تولید محصولات ارگانیک در آمریکا 51 درصد، اروپا  46 درصد و مابقی دنیا سه درصدی می‌باشد. تشویق و سوق دادن افراد جامعه به استفاده هر چه بیشتر از محصولات ارگانیک و ترکیبات طبیعی مستلزم تبلیغات درست است. تبلیغات درست، حذف فرآورده های ناسالم را به همراه دارد، رسانه ها نقش بسیار مهمی در افزایش سطح آگاهی افراد دارند. رسانه ها باید اطلاعات صحیح را در اختیار افراد قرار دهند و کارشناسانی در امر اطلاع رسانی دخیل باشند که تخصص آنها برای آن رسانه، کاملا مورد تایید باشد.

معیارهای ارگانیک برای فرآورده های حیوانی
1 . حیوانات می بایستی حداکثر از روز دوم تولد  100% از محصولات کشاورزی ارگانیک تغذیه نمایند.
2 . در هیچ زمان هیچگونه آنتی بیوتیک و هورمون نبایستی استفاده شود.
3 . حیوانات چرنده بایستی از مراتع کاملاً طبیعی تغذیه کنند.
4 . هر حیوان بایستی از سر پناه،  آب سالم،  هوای تازه،  نور مستقیم آفتاب و فضای کافی برخوردار باشد.

نظر شما

پرطرفدارترین مطالب امروز

تازه های اگرونیک

معرفی گیاه کهورک یا جغجغه

کشاورزی، محصولات تراریخته و محیط زیست

تشکل‌های بخش کشاورزی در سمنان تقویت می‌شود

گیاه خار مریم و خواص آن

قیمت گل در ایران ۶ برابر هلند!

تناوب زراعی و زمان برداشت جو

بهره‌برداران گیاهان دارویی وام می‌گیرند

فواید گیاه دارویی پنیرک

زارعان گلستانی ماشین های کشاورزی را بیمه کنند

سومین همایش ملی کشت ارگانیک در ارومیه

۶۰درصد از محیط های آبی اروپا در شرایط بحران!

رهاسازی زنبورهای براکون در مزارع کامیاران

نحوه کاشت و نگهداری گل مینا

به‌زودی کشت پنبه تراریخته در ایران

معرفی گیاه آپارتمانی کالادیوم

آغاز برداشت نخود دیم در کنگاور

اختصاص ۱۵هزار میلیارد ریال به مکانیزاسیون کشاورزی

۵ گیاه دارویی برای درمان اضطراب

صرفه جویی ۷۶۰ میلیون لیتری سوخت با نوسازی ماشین آلات کشاورزی

تریکوگراما جایگزین سموم کشاورزی

مساله قطعه قطعه بودن زمین های کشاورزی

محدودیت آبی مانع کشت ذرت دانه‌ای

نیاز به گذار به کشت گلخانه ای برای صرفه جویی در مصرف آب

راهکار نجات محیط زیست، نه به پلاستیک است

ویلاسازی در منطقه حفاظت‌شده خائیز غیرقانونی است

اگرونیک در شبکه های اجتماعی